Nhập khẩu tôm Trung Quốc phục hồi mạnh: Tín hiệu tích cực cho tôm Việt 

Trong quý I/2026, thị trường nhập khẩu tôm của Trung Quốc ghi nhận sự phục hồi rõ rệt, đánh dấu bước chuyển tích cực sau giai đoạn trầm lắng cuối năm 2025. Đà tăng này cho thấy nhu cầu tiêu thụ nội địa đang dần được khơi thông trở lại, đồng thời phản ánh sự chủ động của các nhà nhập khẩu trong việc tái cơ cấu nguồn cung, linh hoạt thích ứng với biến động giá và những thay đổi của thị trường tôm toàn cầu.

Sau giai đoạn trầm lắng cuối năm 2025, thị trường tôm Trung Quốc bất ngờ “bật tăng” trở lại ngay từ đầu năm 2026 với tốc độ ấn tượng. Sự phục hồi này không chỉ phản ánh nhu cầu tiêu thụ đang dần được khơi thông, mà còn hé lộ những chuyển động quan trọng trong cấu trúc cung – cầu toàn cầu, mở ra cả cơ hội lẫn thách thức cho các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam. Theo số liệu thống kê, tổng lượng tôm nhập khẩu đạt 250.192 tấn, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025. Đà tăng diễn ra xuyên suốt các tháng đầu năm, trong đó tháng 1 đạt gần 94.707 tấn (tăng 36%), tháng 2 đạt 71.379 tấn (tăng 15%) và tháng 3 đạt 84.105 tấn (tăng 24%). Đây là bước chuyển đáng chú ý nếu so với giai đoạn cuối năm 2025, khi nhập khẩu liên tục giảm trong tháng 11 và 12. Xét về giá trị, nhập khẩu tôm của Trung Quốc đạt khoảng 1,297 tỷ USD trong quý I, tăng 19% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn tốc độ tăng về sản lượng, cho thấy giá nhập khẩu bình quân đang có xu hướng giảm hoặc cơ cấu sản phẩm đang dịch chuyển sang phân khúc giá thấp hơn. Diễn biến này phù hợp với bối cảnh nguồn cung toàn cầu dồi dào, đặc biệt từ Ecuador, đang tạo áp lực giảm giá trên thị trường.

Về cơ cấu nguồn cung, Trung Quốc tiếp tục phụ thuộc lớn vào một số quốc gia xuất khẩu chủ lực. Ecuador duy trì vị thế dẫn đầu với 192.601 tấn trong quý I, tăng 28% và chiếm khoảng 3/4 tổng lượng nhập khẩu. Lợi thế về giá cạnh tranh cùng khả năng cung ứng ổn định giúp quốc gia này giữ vai trò chi phối, đặc biệt trong phân khúc tiêu thụ khối lượng lớn. Trong khi đó, Ấn Độ nổi lên là nguồn cung có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất. Lượng xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 35.521 tấn, tăng 54%, riêng tháng 3 tăng tới 83%, cho thấy đà mở rộng thị phần rất rõ rệt. Điều này phản ánh khả năng cạnh tranh ngày càng được cải thiện của tôm Ấn Độ, nhất là ở phân khúc trung cấp – nơi nhu cầu tại Trung Quốc đang gia tăng. Các nguồn cung khác ghi nhận xu hướng phân hóa. Thái Lan duy trì mức tăng ổn định nhưng quy mô còn hạn chế; Indonesia tăng nhẹ song biến động theo tháng, cho thấy nguồn cung chưa thực sự ổn định; trong khi Argentina giảm mạnh, phản ánh sự suy yếu của dòng tôm nước lạnh tại thị trường này.

Diễn biến giá nhập khẩu cũng cho thấy một xu hướng đáng chú ý: mặt bằng giá từ các nguồn cung chính như Ecuador và Ấn Độ đã giảm dần kể từ sau giai đoạn đạt đỉnh năm 2022. Trong đó, giá tôm Ecuador luôn ở mức thấp hơn đáng kể, tiếp tục củng cố lợi thế cạnh tranh ở phân khúc phổ thông. Bước sang đầu năm 2026, giá vẫn duy trì ở vùng thấp, cho thấy thị trường Trung Quốc vẫn ưu tiên yếu tố giá trong bối cảnh sức mua chưa phục hồi hoàn toàn.

Tổng thể, thị trường nhập khẩu tôm Trung Quốc trong quý I/2026 đang hình thành ba xu hướng rõ nét: nhu cầu tiêu thụ phục hồi tích cực; giá nhập khẩu duy trì ở mức thấp do áp lực nguồn cung; và cơ cấu thị trường ngày càng tập trung, với Ecuador giữ vai trò chi phối và Ấn Độ gia tăng hiện diện. Đối với Việt Nam, những diễn biến này mở ra cả cơ hội lẫn thách thức. Trung Quốc vẫn là thị trường lớn, có khả năng hấp thụ đa dạng sản phẩm, đặc biệt là tôm sống và các dòng giá trị cao. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh về giá từ các nguồn cung lớn sẽ ngày càng gay gắt. Điều này đòi hỏi tôm Việt Nam phải chuyển hướng rõ ràng hơn, tập trung vào chất lượng, chế biến sâu và những phân khúc đặc thù để giữ vững và mở rộng thị phần trong thời gian tới.

Nguồn: vasep.com.vn