Thủy sản Việt Nam mở rộng dư địa tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc 

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực trong 7 tháng đầu năm 2026, với sản lượng đạt 1,4 triệu tấn, trị giá 6,85 tỷ USD. Đáng chú ý, Trung Quốc nổi lên là một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng đáng kể khi giá trị nhập khẩu thủy sản từ Việt Nam tăng 24,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt 1,4 triệu tấn, trị giá 6,85 tỷ USD, tăng 7,9% về lượng và 12,8% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng trưởng được ghi nhận ở nhiều nhóm hàng chủ lực. Trong đó, xuất khẩu tôm các loại tăng 9,8% về lượng và 13,6% về trị giá; cá tra, cá basa tăng lần lượt 10,1% và 10,3%; cá đông lạnh tăng 12,6% về lượng và 13,2% về trị giá.

Một số mặt hàng khác cũng duy trì mức tăng tích cực. Xuất khẩu cá ngừ tăng 2% về lượng và 2,5% về trị giá; mực tăng 1,1% về lượng nhưng trị giá tăng tới 13,2%. Đáng chú ý, cá khô tăng 28,9% về lượng và 27,9% về trị giá, trong khi bạch tuộc tăng lần lượt 10,4% và 21,2%.

Giai đoạn cao điểm đặt hàng cuối năm

Theo diễn biến thường thấy của thị trường, từ tháng 8 đến tháng 11 là giai đoạn các nhà nhập khẩu thủy sản tăng cường chốt đơn hàng phục vụ những mùa tiêu dùng cao điểm như Lễ Tạ ơn, Giáng sinh và Tết Nguyên đán. Đây được xem là khoảng thời gian quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản trong những tháng cuối năm.

Dù vậy, triển vọng xuất khẩu được đánh giá theo hướng tăng trưởng nhưng khó tạo đột biến. Kết quả những tháng cuối năm sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng doanh nghiệp chủ động điều chỉnh thị trường, trong đó việc mở rộng sang các thị trường châu Á có thể góp phần bù đắp những khó khăn tại một số thị trường phương Tây.

Cùng với mở rộng thị trường, nâng cao năng lực chế biến và gia tăng tỷ trọng các sản phẩm có giá trị gia tăng cũng được xem là hướng đi quan trọng nhằm cải thiện hiệu quả xuất khẩu, đồng thời giảm áp lực từ chi phí logistics và các yếu tố liên quan đến thuế quan.

Trung Quốc trở thành điểm sáng

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đang cho thấy vai trò ngày càng đáng chú ý đối với ngành thủy sản Việt Nam. Theo số liệu từ Cơ quan Hải quan Trung Quốc, trong 7 tháng đầu năm 2026, quốc gia này nhập khẩu thủy sản trị giá 13,78 tỷ USD, tăng 26,1% so với cùng kỳ năm 2025. Các nhà cung cấp thủy sản lớn nhất cho thị trường Trung Quốc gồm Nga chiếm 17,91%; Ecuador 16,07%; Việt Nam 8,28%; Na Uy 7,23%; Hoa Kỳ 5,68% và Ấn Độ 5,39%. Với thị phần 8,28%, Việt Nam đứng thứ ba trong nhóm các nhà cung cấp thủy sản lớn nhất cho Trung Quốc. Đáng chú ý, giá trị thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này tăng 24,4% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy đà tăng trưởng tích cực trong bối cảnh tổng giá trị nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc cũng tăng mạnh.

Nhu cầu tiêu dùng mở rộng, sản phẩm đa dạng hơn

Quy mô thị trường cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng đang tạo thêm cơ hội cho các nhà cung cấp thủy sản. Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng quan tâm đến những nguồn protein lành mạnh, đa dạng và có chất lượng, kéo theo nhu cầu đối với nhiều phân khúc sản phẩm khác nhau.

Trong văn hóa ẩm thực Trung Quốc, yếu tố tươi ngon tự nhiên vẫn được coi trọng. Các mặt hàng thủy sản cao cấp như tôm hùm, cua, hàu, sò điệp hay cá hồi sống tiếp tục có sức hút tại các nhà hàng và khu vực đô thị lớn.

Ở phân khúc phổ thông và trung cấp, nhu cầu đối với thủy sản chế biến, tiện lợi cũng ngày càng gia tăng, phù hợp với lối sống hiện đại và nhu cầu tiết kiệm thời gian của các hộ gia đình trẻ. Những sản phẩm như cá xẻ bướm tẩm ướp, tôm bóc vỏ đông lạnh, tôm chiên bột hay chả cá đang có thêm dư địa để mở rộng thị trường.

Bên cạnh đó, chất lượng, an toàn thực phẩm và nguồn gốc xuất xứ ngày càng trở thành những tiêu chí được người tiêu dùng quan tâm. Tại các khu vực đô thị, một bộ phận người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên và sẵn sàng chi trả cao hơn cho những sản phẩm có chứng nhận sinh thái như MSC Ecolabel hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn rõ ràng.

Những thay đổi này cho thấy thị trường Trung Quốc không chỉ có lợi thế về quy mô mà còn đang chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao yêu cầu về chất lượng. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, đặc biệt đối với những sản phẩm đáp ứng tốt các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu.

Dư địa vẫn còn rộng

Với quy mô nhập khẩu lớn, nhu cầu tiêu dùng đa dạng và mức tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm, Trung Quốc tiếp tục là một thị trường đáng chú ý đối với ngành thủy sản Việt Nam. Việt Nam hiện chiếm 8,28% thị phần và đứng thứ ba trong nhóm các nhà cung cấp lớn, cùng mức tăng trưởng 24,4% về giá trị trong 7 tháng đầu năm, cho thấy vẫn còn dư địa để doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục khai thác thị trường này. Trong thời gian tới, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng, tăng cường kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc sẽ là những yếu tố quan trọng giúp thủy sản Việt Nam tận dụng tốt hơn nhu cầu từ Trung Quốc, duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng cuối năm 2026.

Nguồn: Thuysanvietnam.com.vn