Australia – Điểm đến tiềm năng của tôm Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động
Trong bối cảnh thương mại thủy sản thế giới còn nhiều biến động do căng thẳng địa chính trị và chi phí logistics gia tăng, việc tìm kiếm và củng cố những thị trường ổn định đang trở thành ưu tiên hàng đầu của ngành tôm Việt Nam. Nổi bật trong số đó, Australia đang dần khẳng định vai trò là một “điểm tựa an toàn”, mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng bền vững cho cả doanh nghiệp và người nuôi tôm.
Duy trì đà tăng trưởng ổn định qua nhiều năm
Trong giai đoạn 2021–2025, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Australia ghi nhận xu hướng tăng trưởng tích cực, dù có những thời điểm điều chỉnh theo chu kỳ thị trường. Từ mức khoảng 188 triệu USD năm 2021, kim ngạch đã tăng mạnh lên 271,6 triệu USD vào năm 2022 nhờ nhu cầu phục hồi sau đại dịch và lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do. Dù năm 2023 có sự chững lại do ảnh hưởng của lạm phát toàn cầu, thị trường nhanh chóng phục hồi trong các năm tiếp theo. Đến năm 2025, kim ngạch đạt 254,3 triệu USD – cho thấy nhu cầu tiêu thụ tại Australia đang dần ổn định trở lại.
Đáng chú ý, Australia hiện nằm trong nhóm 5 thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 7–8% tổng kim ngạch. Ngay trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sang thị trường này tiếp tục tăng, đạt 35,3 triệu USD – một tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều thị trường khác còn biến động.
Việt Nam giữ vững vị thế nhà cung cấp số 1
Một trong những điểm sáng lớn nhất là việc Việt Nam đang giữ vị trí nhà cung cấp tôm lớn nhất cho Australia, chiếm tới 65–70% tổng giá trị nhập khẩu. Trong khi các đối thủ như Thái Lan, Trung Quốc, Malaysia hay Indonesia chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ hơn, tôm Việt Nam vẫn duy trì lợi thế rõ rệt, đặc biệt ở phân khúc sản phẩm chế biến và giá trị gia tăng. Điều này cho thấy không chỉ về sản lượng, mà chất lượng và khả năng đáp ứng thị trường của tôm Việt cũng đang ngày càng được khẳng định trên thị trường quốc tế.
Nhu cầu ổn định – Xu hướng tiêu dùng thuận lợi
Australia là thị trường có mức thu nhập cao và xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh. Tôm được xem là nguồn protein sạch, tốt cho sức khỏe nên nhu cầu tiêu thụ luôn duy trì ở mức ổn định. Dù dân số chỉ khoảng 25–26 triệu người, mức tiêu thụ bình quân đạt khoảng 1,5 kg/người/năm vẫn tạo ra nhu cầu nhập khẩu đáng kể.
Đáng chú ý, người tiêu dùng Australia ngày càng ưa chuộng các sản phẩm tiện lợi như tôm chín, tôm tẩm bột, hoặc các dòng sản phẩm chế biến sẵn (ready-to-cook). Đây chính là cơ hội lớn để tôm Việt Nam nâng cao giá trị thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô. Hiện nay, tôm chân trắng vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo (93–96%), trong đó các sản phẩm đã qua chế biến đang ngày càng chiếm ưu thế.
“Rào cản” kỹ thuật – nhưng cũng là lợi thế cạnh tranh
Australia nổi tiếng là thị trường có tiêu chuẩn kiểm dịch và an toàn sinh học rất nghiêm ngặt. Các sản phẩm tôm nhập khẩu phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dịch bệnh và an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, chính những tiêu chuẩn cao này lại trở thành “lá chắn” giúp hạn chế cạnh tranh từ các nguồn cung chất lượng thấp. Với các doanh nghiệp Việt Nam đã quen với tiêu chuẩn quốc tế, đây lại là cơ hội để củng cố vị thế và xây dựng niềm tin lâu dài với thị trường.
Cơ hội mở rộng trong bối cảnh biến động toàn cầu
Hiện nay, những căng thẳng tại khu vực Trung Đông đang khiến chi phí vận tải và thời gian giao hàng gia tăng, ảnh hưởng đáng kể đến các tuyến xuất khẩu sang Mỹ và EU. Trong bối cảnh đó, các thị trường có tính ổn định cao như Australia càng trở nên quan trọng. Việc đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường này không chỉ giúp giảm rủi ro mà còn tạo thêm “điểm tựa” cho ngành tôm Việt Nam duy trì tăng trưởng. Với lợi thế là nhà cung cấp hàng đầu, cùng nhu cầu tiêu thụ ổn định, Australia vẫn còn nhiều dư địa để tôm Việt mở rộng thị phần, đặc biệt ở phân khúc sản phẩm chế biến sâu và giá trị gia tăng.
Tín hiệu tích cực cho người nuôi tôm
Đối với bà con nuôi tôm, việc mở rộng các thị trường ổn định như Australia mang lại ý nghĩa rất lớn. Khi đầu ra được đa dạng hóa và ít phụ thuộc vào một vài thị trường lớn, rủi ro sẽ giảm đi, giá trị con tôm cũng có cơ hội được cải thiện.
Đây cũng là thời điểm để người nuôi mạnh dạn đầu tư nâng cấp mô hình nuôi, chú trọng chất lượng, an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc – những yếu tố đang ngày càng trở thành “tấm vé” để bước vào các thị trường cao cấp.
Nguồn: vasep.com.vn
